De natuur is bij LNV niet in goede handen, dat blijkt wel weer. Niet bij dit kabinet, die zijn verantwoordelijkhed graag doorschuift naar de Raad van State en naar Brussel. En ook niet bij de Provincie NoordHolland die maar  blijft buigen voor de agrarische lobby en verontruste burgers hun rechten probeert te ontnemen.

Dit is het begin van veel ellende over de Westerschelde, zegt Ed Nijpels. Ironisch genoeg ging het mis toen de zeearm Europese topnatuur werd.

AMSTERDAM Het is een schrale troost, maar oud-VVD-voorman Ed Nijpels had de huidige juridische perikelen rondom de verdieping van de Westerschelde, en de woede van de Vlamingen, voorspeld.

In april van dit jaar zei Nijpels dat het kabinet ‘het juridische moeras in trekt’. Dat was nadat het kabinet verrassend had besloten om de door de commissie-Nijpels geadviseerde ontpoldering van de Hedwigepolder niet door te laten gaan. Die ontpoldering stond al jaren te boek als de beste en goedkoopste manier om het verlies aan natuurwaarden door de verdieping van de Westerschelde – het grootste brakke getijdengebied van Europa en belangrijke stopplaats voor migrerende vogels – te compenseren. De commissie-Nijpels had dat nog eens bevestigd.

Maar het kabinet koos voor ‘goochelnatuur’, in de woorden van Nijpels. ‘Alle vooraanstaande deskundigen veegden de vloer ermee aan.’ En Vogelbescherming Nederland en de Zeeuwse Milieufederatie besloten prompt het door het kabinet aangedragen alternatief – het aanleggen van strekdammen in de Westerschelde – aan te vechten bij de Raad van State. Ze kregen gelijk.

‘En nu staat het kabinet dus middenin het juridische moeras’, constateert Nijpels. ‘Deze uitspraak van de Raad van State is het begin van nog veel meer juridische ellende. De Belgen én de natuurorganisaties hebben gelijk: Nederland houdt zich niet aan de afspraken. Dit is een internationale blamage.’
Nijpels is niet de enige die de problemen had voorzien. Ook de aan het Nederland Instituut voor Ecologie verbonden Vlaamse ecoloog Peter Herman (hij adviseert al twintig jaar over de Westerschelde), voert het huidige probleem terug tot het ‘rampzalige besluit’ uit april.
‘Vijftien jaar lang is er door tientallen mensen, door alle maatschappelijke partijen gewerkt om aan de wanorde rondom het gezamenlijk kustmanagement een einde te maken. Dat is gelukt. In het Scheldeverdrag is gekeken naar alles, naar verkeer, veiligheid, natuur. Er is een Milieu Effect Rapportage, een MER, gemaakt, met daarin de ontpoldering van de Hedwigepolder. En plots besloot het kabinet dat het ontpolderen niet doorging. Daarmee hebben ze het Scheldeverdrag onderuitgehaald en de MER ongeldig gemaakt.’
Volgens Herman waren de natuurorganisaties niet gaan procederen als de ontpoldering was doorgegaan. ‘Dat klopt’, zegt Annelies Luteijn van de Zeeuwse Milieu Federatie. ‘Wij waren het eens met het verdrag zoals het er lag. Daar is jarenlang over gepraat.’
Ironisch genoeg ging het mis toen de Westerschelde vorig jaar werd aangewezen als Natura 2000-gebied, als Europese topnatuur. Herman: ‘Toen is het dossier verplaatst van Verkeer en Waterstaat naar Landbouw en Natuur. Daar deed de agrarische achterban zich gelden. Die keerde zich fel tegen de ontpoldering.’ Net als de Zeeuwse CDA-achterban, de Kamerleden Ad Koppejan (CDA) en Lia Roefs (PvdA) voorop, met ‘doorslaggevende steun van premier Balkenende’, preciseert Nijpels.
Volgens Herman en Nijpels ging het kabinet ervan uit dat de Europese Commissie het Nederlandse besluit uit april zou terugdraaien. Herman: ‘Daarmee is de Vlaamse deelregering toen gerustgesteld. Maar het was een misrekening.
‘De Europese Commissie heeft er genoeg van om de kastanjes uit het vuur te halen van nationale overheden. Ze hebben gezegd: we doen pas over zes jaar een uitspraak.’
Nijpels: ‘Het kabinet wilde zich achter de rug van Europa verschuilen. Eigenlijk zeiden ze: dit besluit is zo slecht, dat draait Europa direct terug.’
Het kabinet zal nu zelf op zijn schreden terugkeren, vermoeden Nijpels, Herman en Annelies Luteijn. Nijpels: ‘Als het kabinet verstandig is, trekt het zich terug uit het moeras en besluit het alsnog de Hedwigepolder te ontpolderen.’
Herman: ‘Ze zullen de druk van de Vlamingen als argument gebruiken.’

Bron: Volkskrant, dinsdag 18 augustus 2009.