Een vraag die we regelmatig horen in onze omgeving. Ja, waarom nog Open Polders als ze al hun 'zin' hebben doordat er geen schuren werden gebouwd in de Eilandpolder. 

De schuren waren ooit de aanleiding, maar er stak veel meer achter de Eilandspolder plannen dan alleen schuren. Wie herinnert zich niet het feit dat in 14 dagen tijd de polder vol gebouwd is met dammen, paden en bruggen? We zijn het misschien vergeten, maar ze liggen er nog als een onderdeel van de plannen. En….. ze liggen er illegaal. De polder zou een agrarisch gebied geworden zijn met stallen en veel koeien en schapen. Allemaal bezien vanuit het standpunt van de plannenmakers toen.

De geschiedenis is inmiddels bekend, de politiek verantwoordelijke gedeputeerde heeft het veld geruimd en de stichting Eilandspolder is ontbonden. Dit allemaal omdat de plannen geen enkele toets van de Natuurbeschermingswet konden doorstaan.

Maar laten we niet vergeten dat de Eilandspolder een tot in de hoogste graad beschermd gebied is dat nu valt onder de Natura 2000 wetgeving. Dat dienen de eigenaar Staatsbosbeheer, de pachters en de toezichthouder de provincie Noord-Holland, zich te realiseren.

Daarom is de stichting Open Polders er nog steeds. Niet om de boeren dwars te zitten zoals misschien vaak gedacht, maar om de provincie op haar taak te wijzen. En ook om in overleg met Staatsbosbeheer mee te kijken of beheer op de juiste wijze gebeurt. Beheer van de polder volgens regels die er voor moeten zorgen dat de natuur op de eerste plaats komt. Dat is voor de lokale pachter lang niet altijd makkelijk, maar het zijn wel de regels die er nu eenmaal voor dit gebied opgesteld zijn. Regels die goedgekeurd zijn door Den Haag en die weer onder toezicht vallen van het Europese beleid.

De provincie zegt met zoveel woorden dat de boeren het beheer van de polder moeten doen. Helemaal juist, zij zouden dat heel goed kunnen, maar gebeurt dat ook op een voor de natuur juiste wijze?

Hoe schadelijk is drijfmest voor veenmosrietland of de noordse woelmuis? Een te laag waterpeil is funest voor de beschermde natuur in dit gebied. Realiseren we ons dat bloemrijk rietland het voorstadium is van veenmos rietland en dus ook heel kwetsbaar? Dan is het toch onjuist om dat mooie rietland maar even te klepelen? Ter informatie sturen wij u in bijlage ook een uitleg mee over het ontstaan van veenmosrietland zodat de kennis hierover vergroot wordt.

Hoe verstorend is het rijden met grote machines tot in het hart van de polder gedurende driekwart van het jaar?

Staatsbosbeheer weet als geen ander hoe dit land onderhouden zou moeten worden. Hun toegewijde kracht Ton Pieters beheerde in Waterland-Oost jarenlang een prachtig gebied van 1200 ha. Daar komen in het voorjaar de grutto’s, bij wijze van spreken, op je schouder zitten. Dat beheer daar gebeurde met twee mensen en soms wat hulp van een loonwerker.

De Eilandspolder is nadat de monniken van Egmond het ontgonnen door boerenhand verder ontstaan. Zo’n 50 jaar geleden kwamen we erachter dat dit unieke landschap, ouder dan de stad Amsterdam, bewaard moest worden voor de volgende generaties. Het werd door onze regering aangewezen als hoog beschermd natuurgebied en tevens als zodanig aangemeld bij Europa. De boeren trokken weg uit de polder want het was er hard werken en weinig verdienen. Staatsbosbeheer kocht met steun van de regering veel van dit land. Waarom? Het was een uniek gebied juist omdat toen de meeste agrariërs het verafgelegen land maar een paar keer per jaar bezochten. Er was rust en het werd laat gehooid en karig bemest. Je zult maar met je mestschuitje ver de polder in moeten!

Dat was de unieke situatie waaronder de natuur zich kon ontwikkelen en dit bijzondere cultuurhistorische landschap is ontstaan.

Inmiddels staat dit natuurgebied onder druk.  Het is waardevol voor de natuur, maar  ondertussen ook voor de agrariër. Interessant is de natuursubsidie, maar veel mooier nog is dit land voor de mestboekhouding. Staatsbosbeheer onttrekt zich als verpachter van het land van zijn primaire taak als eigenaar om de natuur in stand te houden. Daarnaast heeft de provincie een toezichthoudende taak, zij moet handhaven als er niet volgens de afgesproken wetten gehandeld wordt. De provincie echter, kijkt, wacht, overlegt en wacht verder, tot dat de Raad van State een uitspraak doet op door Open Polders aangetekend bezwaar en haar op haar taken wijst. Daarna wacht de Provincie opnieuw.

Dáárom is stichting Open Polders er nog steeds. Niet om de lokale boeren dwars te zitten, maar om Staatsbosbeheer als eigenaar van het grootste deel van onze polder en de provincie Noord-Holland als de handhaver van de wetten die voor dit gebied gelden te wijzen op hun plichten.

Wij zijn voorstander, laat dat gezegd zijn, van beheer door de agrariërs. Maar wel beheer waar de natuur als eerste belanghebbende gediend moet worden. Dat er dan geld op tafel moet komen om dit beheer te financieren is ook duidelijk. Daar dient de politiek voor zorg te dragen. Nederland heeft zich aan Europa verplicht dit soort gebieden te beschermen, wij zijn er om onze regering en de politiek daar aan te herinneren.

Laatst hoorde ik iemand die dicht bij regering en politiek staat de volgende zin uitspreken; “De politiek heeft een slecht geheugen en de regering geen geweten, het is goed dat er kritische mensen zijn die hen herinnert aan bestaande afspraken”.

Misschien niet een opbeurend bericht, maar wel één met de stand van zaken en achtergronden waarom stichting Open Polders regelmatig optreedt als hoeder van erfgoed en natuur in de ons zo geliefde omringende Eilandspolder.